Τι συμβαίνει στον εγκέφαλο και στο σώμα όταν φιλιόμαστε

Η Ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου είναι -θεωρητικά- η πιο ρομαντική μέρα του χρόνου. Στην πράξη, όμως, είναι απλώς η μέρα που θυμόμαστε κάτι πολύ παλιότερο από τα σοκολατάκια σε σχήμα καρδιάς: το φιλί.

Το φιλί δεν είναι κοινωνική σύμβαση. Δεν είναι καν μόνο συναίσθημα. Είναι βιολογία. Και μάλιστα, ιδιαίτερα πολύπλοκη. Από τον εγκέφαλο μέχρι το ανοσοποιητικό σύστημα, ένα απλό άγγιγμα χειλιών ενεργοποιεί δεκάδες μηχανισμούς επιβίωσης, επιλογής συντρόφου και δεσμού. Με απλά λόγια; Όταν φιλάς κάποιον, το σώμα σου κάνει αξιολόγηση.

Ακολουθούν 10 fun facts που δείχνουν ότι το φιλί είναι πολύ περισσότερο επιστήμη απ’ όσο ρομαντισμός.

1. Το φιλί είναι τεστ συμβατότητας

Ο εγκέφαλος χρησιμοποιεί το φιλί για να «διαβάσει» τον άλλο άνθρωπο μέσω της όσφρησης και της γεύσης. Μέσα από το σάλιο ανιχνεύονται γενετικές πληροφορίες (MHC genes - Major Histocompatibility Complex). Αν είναι διαφορετικές από τις δικές σου, ο εγκέφαλος αυξάνει την έλξη. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να σου αρέσει κάποιος περισσότερο, επειδή μυρίζει σωστά για τα γονίδιά σου.

2. Σε 10 δευτερόλεπτα ανταλλάσσονται έως και 80 εκατομμύρια βακτήρια

Δεν μοιάζει πολύ ρομαντικό. Αλλά δεν είναι τόσο άσχημο, όσο ακούγεται. Η ανταλλαγή μικροβιώματος βοηθά το ανοσοποιητικό σύστημα να προσαρμόζεται. Μελέτες δείχνουν ότι ζευγάρια που φιλιούνται συχνά αποκτούν παρόμοια στοματική χλωρίδα. Με άλλα λόγια, το φιλί είναι και ανοσολογική συνεργασία.

3. Ο εγκέφαλος απελευθερώνει κοκτέιλ ορμονών

Κατά τη διάρκεια ενός φιλιού εκκρίνονται:

• ντοπαμίνη (ευφορία)
• σεροτονίνη (διάθεση)
• οξυτοκίνη (δέσιμο)
• αδρεναλίνη (ταχυκαρδία)

Γι' αυτό το πρώτο φιλί δύσκολα ξεχνιέται: ο εγκέφαλος το αποθηκεύει ως έντονη εμπειρία ανταμοιβής.

4. Ένα παθιασμένο φιλί καίει θερμίδες

Όχι, δεν αντικαθιστά το γυμναστήριο, αλλά δεν είναι και αμελητέο. Ένα έντονο φιλί μπορεί να κάψει περίπου 5-6 θερμίδες το λεπτό. Είναι η μόνη «άσκηση» που κανείς δεν βαριέται.

5. Το φιλί μειώνει το στρες άμεσα

Το φιλί ρίχνει τα επίπεδα κορτιζόλης (ορμόνη στρες) και ταυτόχρονα ανεβάζει την οξυτοκίνη. Αυτό εξηγεί κάτι πολύ ανθρώπινο. Οι άνθρωποι φιλιούνται όχι μόνο όταν είναι ερωτευμένοι - αλλά και όταν θέλουν να ηρεμήσουν.

6. Δεν φιλιούνται όλοι οι πολιτισμοί

Περίπου το 40% των κοινωνιών στον κόσμο δεν έχει ερωτικό φιλί ως έκφραση αγάπης. Το φιλί δεν είναι καθολικό ένστικτο. Είναι εξελικτική συμπεριφορά που ενισχύθηκε σε συγκεκριμένους πολιτισμούς.

7. Οι γυναίκες δίνουν μεγαλύτερη σημασία στο πρώτο φιλί

Έρευνες δείχνουν ότι οι γυναίκες είναι πιο πιθανό να απορρίψουν έναν πιθανό σύντροφο μετά από κακό φιλί. Ο λόγος είναι βιολογικός. Ο εγκέφαλος κάνει αξιολόγηση ποιότητας συντρόφου και υγείας μέσω αισθητηριακών σημάτων.

8. Το φιλί ενεργοποιεί 34 μύες προσώπου

Το λεγόμενο «γαλλικό φιλί» θεωρείται από τις πιο σύνθετες συντονισμένες κινήσεις του ανθρώπινου σώματος σε κοινωνικό πλαίσιο. Δεν είναι μόνο ρομαντικό - είναι και νευρομυϊκός συγχρονισμός.

9. Μπορεί να σε κάνει -κυριολεκτικά- να εθιστείς σε κάποιον

Η ντοπαμίνη που εκκρίνεται είναι η ίδια νευροχημική ουσία που ενεργοποιείται σε εθιστικές συμπεριφορές. Γι’ αυτό μετά από έντονη ερωτική έλξη, οι άνθρωποι βιώνουν κάτι σαν στερητικό σύνδρομο όταν ο άλλος λείπει.

10. Το φιλί πιθανότατα προέρχεται από το τάισμα των μωρών

Μία από τις επικρατέστερες επιστημονικές θεωρίες λέει ότι το φιλί εξελίχθηκε από τη συνήθεια των μητέρων να μεταφέρουν τροφή από στόμα σε στόμα στα βρέφη στην προϊστορία. Δηλαδή το πιο ρομαντικό ανθρώπινο άγγιγμα ίσως ξεκίνησε ως πράξη φροντίδας.

Το φιλί

Η Matilda Brindle, εξελικτική βιολόγος του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, η οποία ηγήθηκε μιας πρόσφατης μελέτης για το φιλί, συμφωνεί ότι το φιλί μπορεί να έχει σημαντικό βάρος. Στην πραγματικότητα, λέει ότι οι ανθρώπινοι πρόγονοι μπορεί να φιλιόντουσαν ήδη από 21 εκατομμύρια χρόνια πριν.

«Εκ πρώτης όψεως, το φιλί φαίνεται αντιφατικό, επειδή ανταλλάσσεις σάλιο με ένα άλλο άτομο. Ξέρεις, αν κάποιος πήγαινε και σου πρόσφερε ένα φλιτζάνι γεμάτο με το σάλιο του, πιθανότατα δεν θα το δεχόσουν. Κι όμως, είμαστε στην ευχάριστη θέση να σφίξουμε τα στόματά μας και να το κάνουμε αυτό», αστειεύεται.

Κι όμως, όλοι φαίνεται να το κάνουν, συμπεριλαμβανομένων και των ζώων. Οι πολικές αρκούδες, για παράδειγμα, ανταλλάσσουν έντονα, αφρώδη φιλιά από ρύγχος σε ρύγχος. Τα σκυλιά των λιβαδιών, από την άλλη πλευρά, προτιμούν πιο απαλά, πιο ευαίσθητα φιλιά. «Φαίνονται αρκετά γλυκά, ενώ οι πολικές αρκούδες είναι εξαιρετικά έντονες», σημειώνει στο CBS News η Brindle.

Τελικά, το φιλί δεν είναι απλώς έκφραση αγάπης. Είναι μηχανισμός επιλογής συντρόφου, τρόπος δεσίματος, αγχολυτικό και βιολογικό εργαλείο επιβίωσης.

Οπότε την επόμενη φορά που θα φιλήσεις κάποιον την Ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου, να θυμάσαι: δεν μιλάει μόνο η καρδιά - μιλάει ολόκληρος ο οργανισμός.